Üzerinde düşündüğüm bir konu ile başlamak istiyorum: varlık neyi ifade eder, bilgiye erişim hangi koşullarda anlam kazanır ve etik sorumluluklar ne ölçüde görünür kılınabilir? Bu üç soru — ontoloji (varlık), epistemoloji (bilgi) ve etik (sorumluluk) — özellikle dijital çağda “fenomen” olarak adlandırılan bireylerin gelirleri özelinde düşündüğümüzde farklı bir çerçeve sunuyor. Örneğin, Mami Emen’in aylık geliri ne kadar sorusu, sadece bir sayı hâlinde kalmıyor; bu sayıya yüklediğimiz anlamlar, ilişkili olduğu dijital kültür, sosyal yükümlülükler ve epistemik şeffaflık gibi boyutlarla birlikte düşünüldüğünde daha katmanlı bir hale geliyor. “Mami Emen’in aylık geliri ne kadar?” ve ontolojik bir bakış Ontolojik düzeyde sorulması gereken ilk soru şudur: “Mami Emen nedir?” Yalnızca…
6 YorumEtiket: bir
Fiberglass mı Polyester mi? Geleceğin Malzemeleri Üzerine Bir Düşünce Yolculuğu Teknolojinin hızla ilerlediği bir dünyada, her geçen gün daha fazla malzeme ve çözüm hayatımıza giriyor. Bu malzemelerden ikisi, gelecekteki endüstriyel gelişmelerde kritik bir rol oynamaya aday: fiberglass ve polyester. Bu iki malzeme, sadece inşaat ve otomotiv sektörlerinde değil, aynı zamanda birçok farklı alanda giderek daha fazla yer alıyor. Ama hangisi gelecekte daha baskın olacak? Hangi malzeme, ilerleyen yıllarda daha fazla tercih edilecek? Bugün, bu iki malzeme arasında nasıl bir seçim yapmamız gerektiği üzerine biraz kafa yoracağız. Gelecekteki etkilerini düşündüğümüzde, sadece hangi malzemenin daha dayanıklı olduğuna odaklanmıyoruz, aynı zamanda toplumlar üzerindeki…
18 Yorumİztirari Ne Demek? Toplumsal Normlar ve Cinsiyet Rolleri Üzerine Bir Sosyolojik İnceleme Toplumsal Yapılar, Bireyler ve İztirari: Bir Araştırmacının Gözünden Toplumları anlamak, bireylerin bu yapılar içinde nasıl hareket ettiğini ve birbirleriyle nasıl etkileşimde bulunduklarını çözümlemekle başlar. Sosyologlar olarak, insanlar arasındaki ilişkiyi ve toplumun kolektif yapısını analiz ederken, bazen günlük hayatta karşılaştığımız kelimeler bile toplumsal yapılarla derin bağlar kurar. Bu yazıda, “iztirari” kelimesi üzerinden toplumsal normları, cinsiyet rolleri ve kültürel pratikleri inceleyeceğiz. İztirari, aslında sadece bir kelime değil, toplumsal düzenin bireyler üzerindeki etkisini, bireylerin bu etkilerle nasıl şekillendiğini gösteren önemli bir kavramdır. İztirari, genel anlamda “zorunluluk” ya da “mecburiyet” anlamına gelir.…
12 Yorumİmalat Ustası Ne İş Yapar? Toplumsal Yapı ve Cinsiyet Rollerine Dair Sosyolojik Bir Bakış Toplumsal Yapının İçinde Bir Roller: İmalat Ustasının Yeri Toplumun işleyişini anlamak, bazen yalnızca belirli bir mesleği ya da profesyonel kimliği incelemekle sınırlı kalmaz. Her bir meslek, toplumsal normların, kültürel pratiklerin ve cinsiyet rollerinin etkisi altında şekillenir. Bir araştırmacı olarak, bu etkileşimleri anlamaya çalışırken, bireylerin yaptığı işin sadece ekonomik bir işlevi olmadığını, aynı zamanda toplumsal yapıyı nasıl yeniden inşa ettiğini de fark ederim. İmalat ustası, toplumda belirli bir rol üstlenen ve özel bir yetkinlik gerektiren bir meslek grubudur. Ancak bu meslek, yalnızca teknik bilgi ve beceriye dayalı…
20 YorumTırnik Ne Demek? Kelimelerin Gölgesinde Saklı Bir Edebî Anlam Arayışı Kelimeler, insan ruhunun en eski aynalarıdır. Onlar yalnızca anlam taşımaz; zamanla yoğrulur, coğrafyayla biçimlenir ve kültürle nefes alır. Bir edebiyatçı olarak beni en çok büyüleyen şey, kelimelerin sıradanlıktan sıyrılarak hikâyeye dönüşme gücüdür. “Tırnik” de bu gizemli kelimelerden biridir — kulağa sade gelir ama içinde bir kültürün, bir dilin, hatta bir duygunun yankısını taşır. Türkçenin kıvrımlı yollarında dolaşırken, kimi kelimeler yalnızca nesneleri değil, bir yaşam biçimini anlatır. Tırnik kelimesi de tam olarak bu niteliktedir: bir yandan somut bir nesneye işaret ederken, öte yandan halk anlatılarında, romanlarda ve şiirlerde metaforik bir derinlik…
16 YorumKaynakların Kısıtlı Dünyasında: “Sebebi Çok Meyhane” Kimin? Bir ekonomist için hayat, tercihler ve fırsat maliyetleri üzerine kuruludur. Her seçim, bir şeyden vazgeçmek anlamına gelir. Tıpkı bir yatırımın kazandırdığı kadar kaybettirdikleri olduğu gibi, bir toplumun kültürel tercihlerinde de ekonomik dengeler sessizce işler. “Sebebi Çok Meyhane kimin?” sorusu, yalnızca bir işletmenin sahipliğini değil, aynı zamanda piyasa dinamiklerinin, bireysel kararların ve toplumsal refahın nasıl şekillendiğini anlamak için güçlü bir metafor sunar. Çünkü bir meyhane, bir yandan bireysel tercihin; diğer yandan arz-talep dengesinin somut bir tezahürüdür. Piyasanın Görünmez Eli ve Görünen Meyhaneler Ekonomi teorilerinde “görünmez el” kavramı, piyasanın kendi kendini düzenleme gücünü anlatır. İnsanlar…
8 YorumKarnede 2 Ne Demek? Başarısızlığın Gerçek Yüzüyle Yüzleşme Zamanı Şunu baştan söyleyeyim: Karnede “2” sadece bir rakam değildir. O, sistemin öğrenciyi nasıl gördüğünün, eğitimin hangi noktada tıkandığının ve toplumun başarıya bakış açısının acı bir özeti. Evet, kulağa sert geliyor olabilir ama gerçek bu kadar basit ve bu kadar rahatsız edici. “2”nin bir nottan fazlası olduğunu kabullenmeden eğitimdeki çarpıklığı tartışamayız. Bir Nottan Fazlası: ‘2’ Gerçekten Başarısızlık mı? Karnede 2 gördüğümüzde ilk refleksimiz bellidir: “Başaramadın.” Ama kim belirliyor bu başarının ölçüsünü? Bir öğrencinin zekâsını, potansiyelini, merakını ve öğrenme isteğini tek bir rakamla özetlemek ne kadar adil? Daha önemlisi: Bu ‘2’, gerçekten öğrencinin…
10 YorumKarikatürü Kim Buldu? Mizahın Taht Kavgası ve Cinsiyetler Arası Çizgi Savaşları Hayat bazen çok ciddi, çok karmaşık ve çok “yetişkin işi” değil mi? İşte tam da bu yüzden insanlık olarak bir noktada karar verdik: “Ya biz bu hayatı biraz da tiye alalım!” dedik ve ortaya karikatür çıktı. Ama bu yaratıcı icadın arkasında kim var, nereden çıktı ve neden hâlâ bize kahkahalar attırıyor? Gelin, bu sorunun peşine düşelim. Ama merak etmeyin, bu yazı tarih kitabı gibi değil; daha çok kahkahalar eşliğinde yürüdüğümüz bir dedektiflik hikâyesi gibi olacak. Bir Kadın Empatisiyle Başlayan Garip Bir Hikâye “Acaba bu dünyada neden herkes bu kadar…
8 YorumKlik Ne Demek Tıp? Ekonomik Perspektiften Bir İnceleme Ekonomistlerin en temel varsayımlarından biri, kaynakların sınırlı olduğudur. Her birey ve toplum, eldeki sınırlı kaynakları en verimli şekilde kullanmaya çalışır. Bu sınırlılık, karar verme süreçlerini zorlaştırırken, her seçim ve tercih yeni fırsatlar yaratmakla birlikte bazı fırsatları da kaçırmamıza neden olur. Bu bağlamda, sağlık sektörü gibi kritik alanlarda yapılan her karar, yalnızca bireylerin değil, tüm toplumun ekonomik refahını doğrudan etkileyebilir. Sağlık sektörü, bu sınırlı kaynakların nasıl yönetileceği ve toplumsal faydaların nasıl en üst düzeye çıkarılacağı noktasında büyük önem taşır. Peki, “klik” tıbbı açısından ne ifade eder? Bu terim, sağlık hizmetleri ve ekonomik dinamikler…
4 YorumIğne ile Teyel Nasıl Yapılır? Siyaset Bilimi Perspektifinden Güç İlişkileri, Toplumsal Düzen ve Vatandaşlık Bir siyaset bilimci olarak, her şeyin gücün ve düzenin bir yansıması olduğunu düşünürüm. Toplumlar, bireylerin ve grupların birbirleriyle olan ilişkileri üzerinden şekillenir ve bu ilişkilerdeki iktidar dinamikleri, toplumsal yapıyı dönüştürür. Bugün tartışacağımız “Iğne ile Teyel” meselesi, bir halk tabiri gibi görünse de aslında derin bir siyasal analiz gerektiriyor. Iğne ile Teyel, bir yandan toplumsal normların ve rollerin nasıl işlediğiyle, diğer yandan bu normların güç ilişkilerini nasıl pekiştirdiğiyle ilgilidir. Bu yazı, iktidar, kurumlar, ideoloji ve vatandaşlık gibi temel siyasal kavramlar üzerinden bu meseleyi irdeleyecek. Hem erkeklerin güç…
8 Yorum